Co nowego arrow Artykuy arrow (1959) Nowa Kultura nr 24: "Dwie poetki" - Jacek Trznadel

Migawki

(1959) Nowa Kultura nr 24: "Dwie poetki" - Jacek Trznadel

Zmysowo

Halina Powiatowska: H y m n b a w o c h w a l c z y. Wydawnictwo Literackie 1958.

Ju dawno nie widziaem tomiku poetyckiego tak nastrojonego na jedn tylko nut, tak wydestylowanego od wszelkiej konkretnoci zdarze, dziejcego si w wiecie jedynego nastroju. Wasne ja, mio i zmysy - a reszta to tylko sztafa zupenie umownie traktowanych przedmiotw, pejzau, natury. Powiedziabym, e jest to metoda odwana, gdybym by zupenie pewien, e jej wyniki mona traktowa bez sceptycznego przymruenia oczu. Tak czy inaczej: zmysy, ciao, jego drenie jest tu centralnym zamysem i tematem - jego spazmatyczny, a czsto wrcz zuchway krzyk nabrzmiewa w pyncy hojnie wezbran fal "hymn bawochwalczy": "Jestem zaczadzona piknem mojego ciaa", "czuam twoje rce na ciepej napitej skrze moich ud", "osune si pomidzy mnie i ksiyc", "moje piersi jak dwie zote wyspy", "ciepe tajemnice istnie wypijasz z moich ust", "gbiej ostre pragnienie przywrze skr ciep do twoich rk", "to noc daa mi ciebie ogromna noc", "pragn ciebie, dreszczem na moje nagie ciao... spy", "wilgotn ros przyjd", "bd kobiet", "niech yj zmysy", "w twoich doskonaych palcach jestem tylko dreniem", "osuna si na traw srebrna rozkwita a niedojrzaa otwarta i w gb ciaa wszed on mocny gitki", "znuy mnie wiat wszystko byo", "chc spa na twoim nagim ramieniu". Z tak sna si musi odzywa si krzyk pokolenia, ktremu za ca warto ycia pozostao pono zapiewa wspczesn "pie nad pieniami". Jako pomost porzucony nad wiekami brzmi w tomiku odwoania poetyckie do imion Sulamity, Fryne, Heloizy - wielkich zaiste mionic przeszoci.

I przeto nie doszukujmy si niepotrzebnie umiaru czy intelektualnych pogbie, albowiem w tym nastrojeniu na najwysz nut, w tej zupenej jednoznacznoci, jednobarwnoci spraw chodzio raczej o gorco zmysowej, nierealnej bajki, jakby wyjtej ze wschodnich "dywanw". Obawia si naley, czy nie smakuje raczej jak stylizowane, prowincjonalne tango o gorcym brzmieniu. Tom ten, do miay w zamiarze, nie wnosi wasnych propozycji estetycznych, ogranicza si do zuchwaoci obyczajowej raczej kroju, do prostej konstatacji przey zmysowych, ktrym wystarcz najzupeniej dekoracyjne sztafae miosne: gwiazdy, soce, niebo, noc, lustro. Na bunt obyczajowy w poezji to nieco za banalne, na wyrafinowanie zbyt uproszczone i odpsychologizowane, jeli mona si tak wyrazi w stosunku do liryki. Gdy wiersze te, jeli nie s do oczywistymi konstatacjami zmysowych arw, zdobywaj si co najwyej na ckliwy panteim a raczej panseksualizm:

szukam si w mikkim futrze kota
w kroplach deszczu
w sztachetach
..............
pragn mocniej
od pokej topoli
na srebrnej drodze
.............
ciep noc
wilgotn ros
przyjd

Alici nie bylibymy zupenie sprawiedliwi nie zauwaajc akcentw, ktre wiadcz moe o innych moliwociach poetyckich? To chwilami jednak oddanie gosu wartociom pat excellence poetyckim, umiejtno tworzenia obrazu, widzenia barwne i przestrzenne. Tak jest na przykad w uroczej "Bajce wschodniej"nieco przewrotnej opowieci o mioci i kolorach.
Wiersze Powiatowskiej s do kolorowe i to krzykliwie, soczycie, najczciej zoto, czerwono, zielono, srebrno. By moe i w tej poezji jak w mioci, po satyrowemu lepiej si najpierw zdrowo wyszumie i wyparska, wykrzycze, jednoznacznie, z penym zaufaniem i wiar w swe moliwoci, na najwyszym diapazonie stylu uczu. Bo smutny czas uspokoje i rozwagi zawsze zdy umiechn si sfinksowym obliczem...



W drugiej czci artykuu zatytuowanej "i wraliwo" opisano "Wiersze" Teresy Socha-Lisowskiej - przypis www.koniczynka.prv.pl

 

 
« poprzedni artyku   nastpny artyku »
© 2017 http://www.koniczynka.art.pl/
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
 
Professionelle Joomla Templates - kostenlos