Co nowego arrow Artykuły arrow (1967) Kultura nr 33: "Poświatowska" - Mieczysław Orski

Migawki

(1967) Kultura nr 33: "Poświatowska" - Mieczysław Orski

      Pierwszorzędnym wyróżnikiem poezji Haliny Poświatowskiej jest pozorna prostota wypowiedzi lirycznej. Przemyślana, rozpięta wewnątrz utworu konstrukcja poetycka ujęta w zapis przejrzysty i czysty, niemal nie przenika z "głębi lirycznej" na zewnętrzną warstwę syntaktyczno-wersyfikacyjną. Ta delikatność formy stanowi - jak się wydaje - nie tylko wynik stosunkowo długiego doświadczenia poetyckiego autorki, ale i jest sprawą jej odrębnej, charakterystycznej konstrukcji psychicznej.
Poświatowska myśli obrazami pełnymi, jej zabiegi artystyczne przeprowadzone w ramach jednego utworu zbiegają się u jednego bieguna, a łącznik pomiędzy poszczególnymi tropami poetyckimi jest więcej niż skojarzeniowy. I tak w jednym z wierszy porównuje poetka stan rozstania do ptaka rozpościerającego skrzydła pomiędzy tracącymi z sobą kontakt kochankami; w dalszym ciągu rozpisuje i niejako umacnia swoje porównanie, po czym objawia powrót kochanka w sferze tego samego pomysłu:

kiedy przyjdziesz
złote pióra zbiegną się w słońce
umrze ptak

Podobne założenie dotyczy większości utworów Poświatowskiej; ich - jeśli można tak powiedzieć - wątek liryczny układa się dokoła jednego pomysłu i jest tego pomysłu funkcją. Między innymi ten fakt decyduje o nieodstępnie towarzyszącym poezji Poświatowskiej paralelizmie pomiędzy światem przeżyć wewnętrznych a światem konkretu. Paralelizm ten - stanowiący jakby jądro wizji świata poetki - nierzadko odgrywa dużą rolę w konstrukcji poszczególnych wierszy, że wymienię choćby "protest", w którym zestawienie ziemia-ciało staje się dla podmiotu lirycznego bodźcem dla przeprowadzenia gry dwu równoległych wątków.
Spośród motywów wokół których obraca się tematyka "Ody do rąk", sama poetka szczególnie ceni jeden, dotykający kwestii śmierci zwielokrotnionej, spowodowanej przez kataklizm. Realizacja tych wierszy, angażujących się w sprawy polityczne, obyczajowe itp. zasługuje na dużą uwagę; nie dlatego, by humanistyczny protest przeciwko nieszczęściu i niesprawiedliwości na ziemi był tu głośniejszy aniżeli w twórczości innych poetów, ale właśnie dlatego, że zaangażowanie nie ciąży (a tak, niestety, na ogół bywa) na delikatności zapisu.
Cenną zdobyczą języka poetyckiego Poświatowskiej jest umiejętność sugestywnej, a oszczędnej wypowiedzi; często autorka nadaje swoim lirycznym protestom patos przez zastosowanie relacji pozornie obiektywnej, budowanej ze zdań prostych i potocznych ("Wietnam", "zdarzenie epiczne", "podróż pociągiem osobowym"). W wielu utworach można zaobserwować - charakterystyczny dla poezji amerykańskiej (i chyba o jej wpływach można u Poświatowskiej mówić) - proces kolokwializacji języka. I bardzo ważne: proces ten nie mąci czystości lirycznej utworów.

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
© 2017 http://www.koniczynka.art.pl/
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
 
Professionelle Joomla Templates - kostenlos